Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS)

Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Testi/Ölçeği (ASRS)-Psikolojik Testler Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeğinde, yetişkinlerde DEHB belirtilerini ölçmek amacıyla kullanılmaktadır. Testin içerisinde bireyin dikkat, dürtü kontrolü ve hiperaktivitesini ölçmek için sorular vardır. Testi çözmek, kişinin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu belirtileri anlamasına yardımcı olmaktadır. Hiçbir şekilde tanı ve tedavi amaçlı kullanılamaz. Tanı ve tedavi gerektiren durumlar için lütfen yetkili mercilere başvurunuz. Erişkin Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS), kendinizi değerlendirip aşağıdaki soruları yanıtlayınız. Soruları yanıtlarken son 6 ay içinde nasıl hissettiğiniz ve nasıl davrandığınız konusunda sizi en iyi tanımlayan cevabın altındaki kutuya işareti koyunuz. Asla yanıtı için 0, nadiren yanıtı için 1, bazen yanıtı için 2, sık yanıtı için 3, çok sık yanıtı için 4 olmak üzere,yanıtlar 0-4 arasında puanlanmaktadır. (Sultan Doğan, Bedriye Öncü, Gamze Varol-Saraçoğlu, Suat Küçükgöncü tarafından geliştirilmiştir.)

DEHB, dikkat eksikliği, hiperaktivite ve dürtüsellik ile karakterize nörogelişimsel bir bozukluktur. Çocuklukta başlayan belirtiler, erişkinlikte farklı şekillerde devam edebilir.

Dikkat eksikliği: Görevleri tamamlamada zorlanma, dağınıklık, organize olamama Hiperaktivite: İçsel huzursuzluk, yerinde duramama, sık sık hareket etme Dürtüsellik: Sabırsızlık, düşünmeden hareket etme, ani kararlar

Erişkinlerde DEHB prevalansı yaklaşık 2–5% olarak tahmin edilmektedir Çocuklukta tanı alanların bir kısmında semptomlar erişkinlikte devam eder

Genetik faktörler (%70 oranında etkili olabilir) Beyin yapısal ve fonksiyonel farklılıkları (prefrontal korteks ve dopamin sisteminde değişiklikler) Çevresel risk faktörleri (gebelik dönemi stresleri, toksinler, erken travmalar)

Klinik görüşme ve anamnez ile semptomların çocukluk döneminden itibaren varlığı araştırılır DSM-5 kriterleri kullanılır: En az 5–6 madde semptom erişkinlikte mevcut olmalı Gerektiğinde psikometrik testler veya ölçekler uygulanır

Adult ADHD Self-Report Scale (ASRS-v1.1) Conners’ Adult ADHD Rating Scales (CAARS) Brown Attention-Deficit Disorder Scales (BADDS)

İlaç tedavisi: Stimülanlar (metilfenidat, amfetamin türevleri), non-stimülanlar Psikoterapi: Bilişsel-davranışçı terapi (BDT), organizasyon ve planlama becerileri eğitimi Yaşam tarzı düzenlemeleri: Düzenli egzersiz, uyku düzeni, dikkat yönetimi stratejileri

İş hayatında verimlilik sorunları, dikkatsizlik nedeniyle hatalar Sosyal ilişkilerde iletişim ve dürtüsellik kaynaklı zorluklar Akademik ve kariyer hedeflerini gerçekleştirmede güçlük Duygusal dengesizlik ve özgüven sorunları

Anksiyete ve depresyon Madde kullanımı Uyku bozuklukları Öğrenme güçlükleri

DEHB, erişkinlikte sıklıkla tanı almamış olarak kalır Tanı ve uygun tedavi, yaşam kalitesi, iş ve sosyal işlevselliği önemli ölçüde artırır Erken farkındalık ve müdahale, psikososyal sorunların önlenmesinde kritik